Dag 4   Fxc3xa8s   

Het is zoals iedere dag vroeg dag, om half 8 zitten we  aan het ontbijt in hotel Wasim. Hierna vertrekken we voor een stadstoer door Fxc3xa8s, de oudste stad van de koningsteden. Eerst bezoeken we onder begeleiding van een gids  het nieuwe Fxc3xa8s Hier zien we het Dar el-Makhzen, het koninklijke paleis van Fxc3xa8s. Het paleiscomplex wordt omgeven door hoge muren. Vooral de hoofdingang is indrukwekkend. De schitterende Moorse poort is rijkelijk gedecoreerd. De  deuren zijn voorzien van bronzen kloppers.

We lopen verder naar de Mellah, de joodse wijk van Fxc3xa8s. Toch een sterk contrast met de moslimwijken. De huizen zijn hoger, smaller en staan dichter op elkaar. De bovenverdieping heeft meestal een prachtig brede houten balkon.

We rijden naar  punt waar we een prachtig zicht hebben over Fxc3xa8s. Jammer dat het geen stralend weer is, nu lijkt het een beetje grauw. Opvallend zijn de vele schotels op de daken. Hier wordt duidelijk veel televisie gekeken / Ook staan de huizen erg dicht op elkaar !

Vanaf deze plaats zie je dat de  medina een echte doolhof moet zijn met de duizenden smalle straatjes.Later rijden we door naar de medina !!

We lopen even later de medina even in.Sommige straatje zijn veboden voor ezels middels dit bord . Dit is het joodse gebied en er is duidelijk handel ! Onze gids belt heel wat af , waarschijnlijk kijken waar we tercht kunnen.

De bus brengt ons nu naar een pottenbakkersfabriek  . De zwarte rook van de fabriek wijst ons de weg  . We zien hier het hele proces van klei tot eindproduct, alles wordt nog met de hand gedaan.Het is vreselijk primitief en mensen werken onder erbarmelijke arbeids omstandigheden.

Ook zien we hier de prachtige mozaxc3xafeken tafeltjes en potjes. Elk mozaxc3xafeksteentje wordt met de hand gekapt, een heel karwei. Wanneer we door de fabriek gelopen zijn komen we uit in een grote winkel.! Het is uiteraard de bedoeling dat we allemaal wat kopen ! Toch gebeurt dat niet. Een stel bij ons in de bus is verliefd op een tafel, maar ja neem dat nu maar eens mee in de bus en het vliegtuig! Ze schrijven een adres op in Nederland en besluiten in thuis verder te kijken .

We rijden nu verder naar het oude Fxc3xa8s dat dateert uit de 9de eeuw. De middeleeuwse stad Fxc3xa8s heeft een authentieke medina met kronkelige steegjes waar enkele prachtige voorbeelden uit Arabisch-Andalusische bouwkunst te vinden zijn. De historische stad is volledig ommuurd en de aanvoer van goederen gaat nog steeds per muilezels, die voorrang hebben op voetgangers. Gemotoriseerd verkeer is verboden.
  Het oudste centrum der koningssteden is uitsluitend te voet te ontdekken.
De Bab Boujeloud uit 1913 geeft doorgang tot het oude Fxc3xa8s. De poort is gebouwd in Moorse stijl. De poort is aan xc3xa9xc3xa9n zijde versierd met blauwe (de kleur van Fez) gexc3xabmailleerde faiencetegels en aan de andere zijde met groene (de kleur van de Islam) tegels.

Wanneer we de poort doorlopen wanen we ons meteen in de middeleeuwen.Het is een indrukwekkend labyrint van souks (markten) in deze oude medina, waar je gemakkelijk kunt verdwalen. Twee gidsen wijzen ons de weg en zorgen ervoor dat we bij elkaar blijven. Het is lastig om met zo’n grote groep bij elkaar te blijven  Zwervend door de straatjes komen we terecht in diverse ambachtswijkjes met handwerkslieden. Er heerst echt een duizend en xc3xa9xc3xa9n nacht sfeer, echt mooi en overweldigend, We kijken onze ogen uit. De  straatjes zijn amper een meter breed, ze bieden enkel doorgang aan ezels voor vervoer van goederen. Wanneer je iemand xe2x80x9cballachxe2x80x9d (Aan de kant) hoort roepen, duik dan maar in een portiek of zorg dat je aan de kant gaat, want dan komt er een zwaar bepakte ezel voorbij. We zien veel soorten souks, die van de noten, dadels, kruiden, koperslagers.

We komen nu in de buurt van de leerlooierswijk die hier al ligt sinds de middeleeuwen. Via het bestijgen van vele trappen in een winkeltje dat leren tassen en babouches (Marokkaanse slippers) verkoopt,  komen we op een dakterras dat uitkijkt op de looi- en verfbaden. Echt een indrukwekkend gezicht. We krijgen muntblaadjes aangeboden om onder onze neus te houden tegen de stank.  De huiden worden in de open lucht gelooid en gekleurd in honingraatachtige complexen van grote kuipen tussen de huizen. Overal op de daken rondom liggen huiden te drogen. De stank is enorm, maar het is een fascinerend gebeuren.

Het leerlooien is een ambacht met gebruiken van duizenden jaren oud. Het proces verandert dierhuiden in zacht duurzaam leer. We kijken echt onze ogen uit, je kunt je niet voorstellen dat er nog mensen zijn die dit middeleeuwsberoep uitvoeren. Ze staan de hele dag met hun blote benen in de verfbaden.   In alle kleuren die je maar kan bedenken.  Ik neem me voor om niets meer van leer te kopen wanneer de arbeidsomstandigheden niet verbeteren, Een paar dagen later heb ik deze belofte alweer verbroken door leren sleutelhangers (slofjes) te kopen voor mijn team

Hierna bezoeken we een weverij. Er worden prachtige zijde sjaals geweven  Mooi om te zien.Hier krijg ik een hoofddoek om en zo ook de gehele groep !

Hierna hebben allen toch wel honger gekregen, zijn toe aan een lunch. Het is een echt typisch schitternd Marokkaans restaurant. Dit verwacht je niet in de soekhs zo mooi !!

Vooraf krijgen we heel veel soorten salades en daarna Bastilla.  Een heerlijke zoete pastei van kip, amandel, ei en vele kruiden in bladerdeeg. Er overheen zit poedersuiker en kaneel. Echt overheerlijk. In een hoekje van het restaurant zit een man muntthee te maken die hij later bij iedereen komt inschenken. De thee wordt geserveerd in kleine glaasjes. Bij het inschenken wordt de theepot eerst heel hoog gehouden om dan met een vloeiende beweging omlaag te worden gebracht. Hierna krijgen we nog een heerlijk marokkaans zoet koekje

En om je handen op te frissen komt hij hierna nog eens langs met een kannetje met rozenwater.  mm wat een verwennerij

Na de lunch bezoeken we een kledingzaakje hier word traditionele Marokkaanse kleding verkocht. Er werden een paar mensen uit onze groep gekozen om de kleding aan te trekken. Zo krijg ik een afschuwelijke jurk aan . Een van onze mannen krijgt een blauwe Djellaba aan voor in de Sahara, met bijpassende tulband. De mannen die ons de kleding aan prijsten waren behoorlijk opdringerig en wilden dat we wat zouden kopen. Aangezien ik de Djellaba echt niet mooi vond heb ik dit niet gedaan !!  Onze gids vond het volgens mij niet leuk dat er door ons niets gekocht werd ,en deed zeer geirriteerd! Ook wel een beetje blij dat we deze verkoopmethodes achter de rug hadden, slenterde we nog wat door de straatjes van de Soekh . Tijdens deze tocht door de Soekh vond ik mijn adapter voor mijn telefoon, ineens lag hij daar voor maar 6 xe2x82xac kon ik hem kopen en konden wij weer bellen met Nederland ! Hiep hoi !

Ook komen ook langs de Kairaouin-universiteit (de eerste van de westelijke wereld). Er staat een poort open waar we even door naar binnen kunnen gluren, maar helaas mogen we niet naar binnen, het ziet er wel schitterend uit. Fxc3xa8s is altijd het culturele, wetenschappelijke en religieuze hart van Marokko geweest. En deze identiteit heeft de stad ook goed weten te bewaren. Het is niet voor niks dat het beschermde stadsgezicht door Unesco tot werelderfgoed is benoemd.  Hierna gingen we met de bus naar ons Wasim hotel terug, waar we voor de verandering Pastiche kregen. S’avonds probeerden we nog even geld te pinnen en te internetten maar beide was moeilijk, Geen pin apparaat in de buurt en de enige pinapparaat weigerde ! en vreemde toetsenborden in het internet cafee . Vermoeid van deze dag vol indrukken lagen we vroeg in bed ! Maar wel na een glaasje wijn !

Even een blogje tussen door, Na mijn bezoek in marokko en met mijn eigenste ogen gezien te hebben hoe moeilijk kinderen goed onderwijs kunnen krijgen, heb ik dit besproken met mijn groepen van Opstap Uiteindelijk zijn we tot de conclusie gekomen om een schooltje in marokko financieel te ondersteunen, het liefst ergens in het zuiden van Marokko. Van de week hebben we gesprekken met het marokkofonds in Amsterdam , hoe we dit op een goeie manier kunnen doen !!! We hebben met de diploma uitreiking van Opstap al 115 xe2x82xac opgehaald  Hoezee !!!!

Om 6 uur worden we weer gewekt door de wake up call, tenminste Mieke, Zelf slaap ik door alles heen. Gelukkig heb ik mijn zus bij me die me wekt, Snel een douche en een ontbijtje. In de ontbijtzaal zit een oude vrouw op de grond pannenkoeken te bakken, Txc3xads even wennen pannekoeken smorgens vroeg maar aangezien dat bijna het lekkerste is wat ze als ontbijt hebben gaat het er goed in ! Jammer dat we niet wat langer van deze mooie locatie kunnen genieten .Onze koffers worden ondertussen al in de bus gezet ! Om half 8 zitten we in de bus richting Volubulis, De reis verloopt spoedig en al vroeg zijn we bij onze koffiestop. De Capucino gaat er goed in al  issie wat melkerig ! Onderweg nog een foto en koop stop.

Om half 11 zijn we in Volubilis, het weer is niet geweldig , een dreigende lucht en aan de grond zien we dat het behoorlijk geregend heeft .

Volubilis, was xc3xa9xc3xa9n van de meest afgelegen buitenposten in het Romeinse Rijk, veroverd in ongeveer 40 na Christus. De Romeinen hadden hier hun verste buitengewest. Ze kwamen hier na de val van Carthago en christianiseerden dit gebied in de vierde eeuw. De meeste gebouwen hier werden gebouwd in de tweede en derde eeuw. Omstreeks 700 was de islam hier doorgedrongen, gebracht door Arabisch bezetters. Tot het Mohammedanisme hier zijn intrede deed was het hier een christelijke nederzetting en werd er Latijn gesproken. 

De stad werd tot in de 18de eeuw bewoond, toen werd alle marmer eruit geroofd voor de bouw van Moulay Ismaels paleizen in Meknxc3xa8s. Een gids vertelt, al Engels en Duits sprekend, veel. Hij draagt een bruine jurk/pij met fez. Er staan prachtige zuilen. De ooievaars zijn daarvan niet onder de indruk, ze nestelen erop en vliegen af en aan. Kleinere vogels gebruiken al parasiterend de onderkanten van de ooievaarsnesten. Er is een mooie Triomfboog, het Huis van de Zuilen, het Huis van Orfeus. De mozaxc3xafeken zijn of wel heel mooi bewaard gebleven of heel goed gerestaureerd. De meeste zuilen zijn Corinthische zuilen. De bloemen komen mooi uit

Om half een gaan we verder naar Moulay Idriss ,De witte parel, waar we lunchen op de bovenetage van een mooi restaurant en uitzicht op moulay Idriss. Het waait en we hebben onze jassen nodig om buiten te zitten, We eten tajine,Hoe kan het zo   Er worden ook nog dadels met amandelen en pruimen en koekjes uitgedeeld. Vanaf het terras zien we ezeltjes naar boven lopen met begeleiders en moeders en kinderen  !

Moulay Idriss : Ook wel de stad (het Mekka) van de armen genoemd. Moslims die niet over de nodige middelen (geld of gezondheid) beschikken om eens in hun leven naar Mekka te reizen, kunnen naar Moulay Idriss op pelgrimstocht. Zeven bezoeken aan het heiligdom  Moulay Idriss staan gelijk aan een bezoek aan Mekka. Hier bevindt zich het mausoleum van Idriss I, de meest vereerde heilige van Marokko. In de oude medresse bevindt zich een moderne ronde minaret, de enige in Marokko, versierd met groene mozaxc3xafeken die soera’s uit de koran weergeven.Wij mochten niet in de moskee komen omdat we geen moslims zijn !

. 

Nadat we Moulay Idriss goed bekeken hebben en we allerlei inkopen gedaan hebben vervolgen we ons weg naar Mekness , de keizerlijke stad van Moulay Ismaxc3xafl. Meknes telt ongeveer 450.000 inwoners, en is daarmee de vijfde stad van Marokko. Bijzonder is dat Mxc3xa8knes door bouwer Moulay Ismaxc3xafl, gebouwd werd met geplunderd materiaal afkomstig uit Volubilis en het Palais el Badi in Marrakech.  Ismaxc3xafl bouwde als een gek: 50.000 bouwvakkers, deels christelijke slaven, maar ook tot dwangarbeid veroordeelde rebellen of misdadigers en zwarte soldaten uit het zuiden, hebben vijftig jaar lang zijn paleizen, moskeexc3xabn bronnen, terrassen, parken, stallingen en graanopslagplaatsen gebouwd. Tegenwoordig is Mxc3xa8knes een relaxte stad, met een kleine rustige medina, omgeven door muren met een totale lengte van 45 km heeft de medina veel weg van een machtige vesting uitgerust met sierlijke poorten.

We kunnen niet veel in Mekness want de koning is er op bezoek en zodoende zijn er bezienswaardigheden afgesloten. Het doet allemaal een beetje triest aan want het regent .  We stoppen bij het Place el-Hedime. Een groot plein met verhalen vertellers, kwakzalvers, en muzikanten. Prachtig om hier rond te lopen. Links van het plein is een overdekte levensmiddelenmarkt. We lopen naar binnen. Het ruikt er niet fris en het ziet er zwart van de vliegen, we zijn toch nieuwsgierig en lopen verder. De noten, dadel en olijven kramen zien er prachtig uit. Alles mooi gestapeld maar links hiervan is het vlees en vis gedeelte. Nu snap ik waar de vliegen vandaan komen. Complete koeien, schapen, geiten en kamelen koppen hangen voor de winkeltjes om te laten zien dat hun vlees vers is.  Op de toonbanken liggen complete ingewanden, het ziet er allemaal erg bloederig en onsmakelijk uit, de stank is echt vreselijk.We besluiten toch maar om terug te keren naar het plein. Moet er niet bij nadenken dat wij dat vanavond misschien wel iets van op ons bord krijgen. De mannen staan buiten in een grote kring om iemand heen, Wij proberen een glimp op te vangen wat ze doen, dit lukt niet !  Er is feest in Mekness en een Paardenmarkt , jammer genoeg druipt door de regen de triestigheid daarvan af, paarden staan in grote plassen  en alles ziet grauw

Hierna vervolgen we onze weg naar Fes waar we laat in de avond aankomen. Het Wassim hotel waar we verblijven, is een erg mooi hotel. We kunnen ons even opfrissen en kunnen naar de eetzaal voor het diner. Ditmaal in buffetvorm. Het smaakt ons goed. Wij slapen goed in tegenstelling tot anderen van de groep zij hebben last van het gedreun van de discotheek onder ons hotel .

Na de bezichtiging van de Moskee, een rondrit door de stad Casablanca en een koffiestop aan het strand  waar we heerlijke sinappelsap hebben gedronken door naar Rabat. Langs een saai stuk kustlijn wat verdacht veel op Nederland leek  waren we toch snel in Rabat waar we het Paleis van  koning Mohammed bezochten, uiteraard alleen de buitenkant , De koning was er niet dus tja op de koffie konden we niet .Het bleek dat hij in Meknes zat i.v.m de paardenmarkt aldaar. Ook de lunch hebben we in Rabat genuttigd. Onze eerst kennismaking met echt Marokkaans eten, Tajine, Koush koush, Gehaktballetjes en zelfs een lekker glaasje marokkaanse wijn Kash MMM Dit smaakte ons, Al zag het er allemaal wat rommelig uit, Enne sinds een week weet ik dat je het eten met het brood wat je er altijd bij krijgt moet oplepelen !

Dan gaat het naar het mausoleum . Het mausoleum is voor koning Mohammed V. Het is gebouwd in traditionele Marokkaanse stijl en rijk versierd. Je kijkt van boven op de tombe van de koning en van twee zonen.   Buiten is een groot plein waar in 1195 de bouw begon van een 60 meter hoge minaret door sultan Yacoub-al-Mansour. Hij is maar 44 meter hoog geworden want vier jaar na de start van de bouw stierf de sultan. Op het plein staan 450 pilaren die voor de moskee waren bedoeld, die dus ook nooit is afgebouwd.

Hierna vervolgde de reis naar een schitterende oude maar ook toeristische kashba van Rabat,  Bovenop de kasbah kijken we op de rivier met bootjes  . We lopen door de smalle steegjes en nauwe straatjes,waar we genieten van sinasappelbomen en andere mooie planten  We gaan eerst naar boven en als we teruglopen kopen we  ansichtkaarten die we vanuit het hotel meteen versturen, drinken vers geperst sinasappelsap  en vooral ook lekkere mint thee

Hierna  vervolgen we de weg naar Kenitra  Om  7 uur zijn we bij het xe2x80x9cAssam Hotelxe2x80x9d. Inchecken gaat  door het invullen van een formulier zoals bij alle hotels  We krijgen een kamer, een appartementje . Alles gelijkvloers en onze deur komt uit op het het zwembad. Na de maaltijd  bleek iedereen redelijk moe te zijn en de meesten vertrokken naar hun kamer . Met een aantal mensen zijn we toch nog even de bar ingetrokken om glaasje wijn te drinken. Dit bleek een goeie zet te zijn . Meteen kwamen er "obers "op ons af die ons aan de waterpijp wouden hebben Peter en onze busboy waren er ook bij . Eerst kostte het wat maar even later werd het ons gratis aangeboden , dikke pret met zijn allen aan de waterpijp. een van ons durfde het niet, was gestopt met roken en wil dat ook houden ! petje af !!! Al met al werd er ook nog een dansje gewaagd  en sloten we deze avond wel heel gezellig af !!

Om half 7 werden we gewekt door de wake up call .Een beetje vroeg maar wel lekker uitgerust  zaten we aan het ontbijt, Wat witte broodjes , jam ,een eitje  "koffie" en een pannekoekje . De koffers werden bij de kamers weggehaald ( Wat een service) zaten al om 8 uur weer in de bus die ons het eerst naar de Moskee in Casablanca bracht, lekker vroeg en daar was het nog lekker stil !

Peter onze reisleider haalde de gids en de kaartjes en we mochten met zijn allen deze moskee gaan bekijken. De Moskee is pas uit 1993 , dus eigenlijk nog heel nieuw. Dat viel ons een beetje tegen. De Moskee is wel mooi en erg groot en er kunnen vele mannen bidden. Heel eventjes leek het of een van ons niet naar binnen naar binnen mocht omdat haar mouwtjes te kort zouden zijn. Maar gelukkig het viel mee. Schoenen uit , in een plastic zak en zo konden wij de moskee bewonderen.

In 1993 kwam de moskee klaar na een bouwtijd van ruim vijf jaar door 6000 arbeiders. Er werd dag en nacht gewerkt onder leiding van een Franse architect, Michel Pinceau, die 70 andere architecten aanstuurde. De afmetingen zijn enorm, er passen negen voetbalvelden in. 25000 mensen kunnen erin en op het plein nog eens 80000. De toren, minaret ( van het woord menara = vuurtoren) is 210 meter hoog, vierkant zoals alle minaretten in Marokko. De moskee is open voor niet-moslims en dat is uniek in dit land. De totale kosten bedroegen meer dan xe2x82xac 750 millioen, bijeen gebracht door grotendeels particuliere bijdragen. De onderverdieping heeft 42 wasbekkens en een Turkse en een Marokkaanse hammam die niet gebruikt kunnen worden tot op heden.  Een imponerend gebouw!

Nadat we de bidruimte weer verlaten hadden mochten we onze schoenen weer aan. Een engels sprekende gids vertelde over het hoe en wat. Imposant was de grote wasruimte waar men zich voor het bidden (5 X per dag) moet wassen , tenminste handen voeten en gezicht. Hierna werd ons ook de Hamam geshowt,.Deze heeft eigenlijk niets met de moskee te maken, maar ligt wel bij de Moskee. Pikant detail is dat de hamam daar nog nooit gebruik is geweest. Wel is er een vrouwen en een mannen hamam. De vrouwenkant hebben we niet gezien.

Op Schiphol, Ons vliegtuig

He he, In de bus in Marokko !!!!

          Hotel Casablanca en de lekkerst koffie van de vakantie!!!!

Op 19 april 2007 was het eindelijk zover, na maanden uitgekeken te hebben naar onze Marokko reis was het zover.Donderdagochtend bracht Rob ons naar Schiphol waar vanuit de reis begon , Al snel hadden we de balie van Fox gevonden. We waren lekker vroeg zodat  we nog wat rond konden dwalen op Schiphol. Dat liep een klein beetje anders, Allereerst werden we voorgesteld aan onze reisleider Peter ! en een gedeelte van de groep en konden we ons inchecken. Tja en toen bleek dat we niet in het toestel zaten ???????? We stonden niet in het systeem of zoiets . Meteen werd er actie ondernomen en werd er naar de balie van Royal  Air Maroc gegaan. gelukkig was het redelijk snel opgelost (later thuis bleek dat de man van mijn collega die bij Royal Air Maroc werkt , gezorgd had dat we bliksem snel in het systeem stonden ) Al met al hield het toch aardig op en waren we pas veel later door de douane ! Dus minder lang winkelen voor we de lucht in gingen ! Snel door alle winkels heen, de kop koffie vlot opgedronken, Mieke een laatste sigaretje en nog ff snel een plas. Op naar onze gate . Op tijd konden we het vliegtuig in, en op tijd vlogen we naar Casablanca. Daar was het 2 uur vroeger dan in Nederland, Lekker hadden we nog wat tijd om even buiten Casablanca te verkennen en even op te knappen. Het hotel waarvoor we gewaarschuwd waren dat dit het minste hotel  zou zijn viel ons hard mee. De buurt waar het in stond wat minder, maar goed daar hoefden we niet lang te vertoeven.Er was geen alcohol te verkrijgen in het hotel maar wel er tegenover, dus daar maar een flesje wijn gekocht om onze vakantie in te luiden. Er werd zelfs gevraagd of we wel een flessenopener bij ons hadden , Ja dus, daar had  Miek wel voor gezorgd. Verder rondom het hotel behoorlijk wat bedelaars, oude mannen en vrouwen met kleine kinderen. We werden meteen geconfronteerd met het soms harde leven in Marokko. Dit was het begin en we zullen nog veel zien, Mooie dingen en minder mooie, Arme mensen en rijke, Hele mooie natuur en saaie natuur .Het was een goed Marokkaans begin van ons verblijf !

Het hotel viel mee , de capucino van de bar van het hotel smaakte in ieder geval erg goed.en ook was onze eerste maaltijd , een buffet best smakelijk ! Enne de bedden sliepen heerlijk,Helemaal na het glaasje wijn !!

Alleen ik was een beetje "dom"geweest, ik bleek de verkeerde adapter voor mijn telefoon meegenomen te hebben en deze paste niet !!!! Dus een telefoonloze vakantie !! maar ook een beetje onbereikbaar voor het thuisfront !!! Enne aangezien ik net een nieuwe foon had was het niet aanneembaar dat iemand anders dezelfde adapter had !

Mijn weblog over Marokko, Een koud land met een hete zon!! Een land vol tegenstellingen. Een land met een schitterende natuur ! 

Wij hebben een 12 daagse reis gemaakt in het mooie Marokko, daar gaat deze weblog over !!